فارسی    العربی    English
                 

دندان درد/

                                                                                                    دندان درد

دندان هاي شما بايد براي يك عمر بايد كار كنند و با مراقبت مناسب نيز از پس اين كار بر مي آيند و اين به معناي مسواك زدن روزانه و تميز كردن بين دندانها در طول روز و پاكسازي صحيح منظم دندانها است تا از بيماريهاي بافت هاي نگهدارنده اطراف دندان جلوگيري شود . بيماريهاي بافت هاي نگهدارنده اطراف دندان علت عمده از دست رفتن دندانها در بزرگسالان است ، ولي مي توان از اين بيماريها پيشگيري كرد .

واژه “ Periodontal "  از دو واژه يوناني به معناي « اطراف دندان » تشكيل شده است . بافت هاي نگهدارنده اطراف دندان مي توانند به انواع مختلفي از بيماريها مبتلا شوند كه همگي در اثر عفونت باكتريايي لثه ها ، استخوان و رباط هايي كه از دندان حمايت كرده و آنها را در داخل آرواره نگه مي دارند ، به وجود مي آيند . بيماريهاي بافت هاي نگهدارنده اطراف دندان معمولاً بدون درد بوده و ممكن است پيشرفتي آهسته يا كاملاً سريع داشته باشند . بدون معاينه منظم دندان ها ، ممكن است تا آسيب شديد بر لثه ها و استخوان هاي آرواره از بيماري بافت هاي نگهدارنده اطراف دندان هاي خود مطلع نشويد و آنگاه ديگر از دست رفتن دندان غير قابل اجتناب خواهد بود .

 

بافتهاي نگهدارنده اطراف دندان (  Periodontal  )

بيش از نيمي از افراد بالاي 18 سال حداقل در مراحل اوليه زندگي تا حدي  درگير بيماري بافتهاي نگهدارنده اطراف دندان هستند . پس از 35 سالگي ، تقريباً سه چهارم بزرگسالان دچار نوعي بيماري بافت اطراف دندان مي باشند . با اين همه ، بيماريهاي بافت اطراف دندان مي تواند در هر سني اتفاق بيافتد . حتي كودكان پنج يا شش ساله هم مي توانند علائم بيماريهاي بافت اطراف دندان را نشان دهند .

براي پيشگيري از اين بيماريها لازم است بدانيد چه عواملي باعث ايجاد اين نوع بيماريها    مي شود ، عادات بهداشتي خوبي براي حفظ سلامت دهان و دندان خود داشته باشيد و تحت مراقبت حرفه اي منظم قرار گيريد .

 

علل بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان

بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان در اثر انواعي از باكتريهاي موجود در پلاك Plague       ( لايه چسبنده بي رنگي از باكتريها كه بطور مداوم بر روي دندان ها تشكيل مي شود ) بوجود مي آيد . اين باكتري ها سمومي (  Toxins ) از خود ترشح مي كنند كه لثه ها را تحريك کرده و منجر به از هم گسيختگي اتصال بافت هاي لثه به دندان ها مي شود . به مرور زمان اين سموم مي توانند بافت هاي لثه را از بين برده و با پيشرفت عفونت به ضايعات استخواني منجر شوند .

بعلاوه ، پلاكي كه از روي دندان برداشته نمي شود مي تواند با مواد ديگر تركيب شده و به رسوب سخت و متخلخلي به نام جرم دندان ( Calculus  ) يا باره مبدل مي شود . جرم روي سطح دندان و بالاي خط لثه ممكن است در بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان دخالتي نداشته باشد . اما وجود جرم بر روي سطح ريشه دندان و زير لثه ها برداشتن پلاك و باكتريهاي جديد را دشوارتر مي سازد . برخلاف پلاك كه خودتان مي توانيد آن را از سطح دندان برداريد ، فقط دندانپزشك يا بهداشتكار دهان و دندان مي تواند جرم يا باره دندان را بر طرف كند .

 

انواع بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان

 شكلهاي مختلفي از بيماريهاي لثه اي و بافت هاي اطراف دنداني وجود دارد که شايعترين آنها عبارتند از : التهاب لثه (Gingivitis)و التهاب بافت هاي نگهدارنده اطراف دندان ( Periodontitis)

التهاب لثه ( ژنژويت ) اولين مرحله بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان بوده و قابل برگشت است . با اين وجود ، در صورت عدم معالجه ممکن است به بيماري وخيم تري منجر شود .

پريودنتيت يا  التهاب بافت هاي اطراف دندان مراحل پيشرفته تر بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان است. در اين حالت لثه ها ، استخوان و ساير ساختارهايي که از دندان ها محافظت     مي کنند ، آسيب مي بينند . ممکن است دندان ها شل شده و بيفتند يا احتياج به کشيدن پيدا کنند . در اين مرحله براي پيشگيري از ضايعات دنداني به درمان هاي پيچيده تري احتياج است .

ساير عوامل مداخله گر در بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان

اگر چه بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان در اثر پلاک ايجاد مي شود ، تعدادي از عوامل ديگر مي توانند احتمال خطر ، شدت و سرعت پيشرفت اين بيماريها را افزايش دهند .

       افرادي که تنباکو  مي کشند يا مي جوند در مقايسه با کساني که اصلا" تنباکو مصرف نمي کنند به احتمال بيشتر و با شدت بيشتري دچار بيماريهاي بافت اطراف دندان مي شوند .       پل ها (bridges )  و نامرتبي دندانها و پرشدگي هاي ناقص دندانها همگي در انباشتگي پلاک و افزايش احتمال ايجاد بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان دخالت دارند .

       عاداتي که در آن فشار زيادي به دندانها وارد مي آيد ، مثل دندان قروچه کردن يا سائيدن دندانها نيز ممکن است روند تخريب استخوانهاي حمايت کننده را تسريع بخشد .

       رژيم غذايي نامتعادل  ممکن است باعث شود که بيماريهاي بافت اطراف دندان با سرعت بيشتري پيشرفت کند يا شدت بيماري افزايش يابد . تحقيقات نشان مي دهند که رژيم غذايي نامتعادل باعث مي شود بافت هاي دهان مقاومت کمتري نسبت به عفونت داشته باشند .

       حاملگي يا استفاده از قرص هاي پيشگيري از بارداري .با افزايش سطح هورموني باعث واکنش حساستر بافت هاي لثه نسبت به سموم آزاد شده از پلاک و تسريع رشد برخي باکتري ها مي شود . لثه ها به احتمال بيشتري قرمز ، دردناک و متورم شده به آساني خونريزي مي کنند .

       بيماريهاي سيستميک  مثل ايدز يا ديابت مي توانند مقاومت بافت ها را نسبت به عفونت کاهش داده بر وخامت بيماريهاي اطراف دندان بيفزايند . 

 

     داروها 
استروئيدها ، برخي انواع داروهاي ضد تشنج ، داروهاي ضد سرطان و برخي بلوکرهاي کانال کلسيم و بسياري از داروهاي ديگر لثه ها را تحت تأثير قرار مي دهند . اطلاع پزشک از داروهايي که شما مصرف مي کنيد . بسيار مهم است ، بنابراين ، در مواقع لزوم از آوردن سابقه طبي خود اطمينان حاصل کنيد .

در حالي که همه اين عوامل مي توانند در احتمال خطر يا شدت بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان دخالت داشته باشند ، خود عامل ايجاد کننده اين بيماريها نيستند . حتي اگر شما يک يا چند تا از اين عوامل را دارا باشيد ، هنوز با عمل کردن به توصيه دندانپزشک و کنترل پلاک مي توانيد از بهداشت دهاني خوبي برخوردار باشيد . 
 

پيشگيري از بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان

در صورت مراقبت مناسب و کافي ، حفظ سلامت دندانها و لثه ها براي يک عمر امکان پذير است . به اين ترتيب که :

دندانهاي خود را هر روز تميز کنيد .

دندانها را حداقل دو بار در روز مسواک بزنيد . اين کار پلاک را از روي سطح داخلي ،       به خارجي و جونده دندانها برطرف مي کند . مسواکي با پرزهاي نرم و کيفيتي خوب انتخاب کنيد. مسواک سايش پيدا کرده ، ريش ريش شده يا با پرزهاي سخت مي تواند به لثه ها صدمه بزند . اطمينان حاصل کنيد که از محصولات مورد تأييد دندانپزشکان استفاده مي کنيد تا ايمني و اثر بخشي محصول تضمين شده باشد .

از نخ دندان يا ساير تميزکننده هاي بين دنداني براي کمک به زدودن پلاک از فضاي          بين دندانها که مسواک دسترسي  به آن ندارد ، استفاده کنيد .  ژنژويت را غالبا" مي توان به طور موفقيت آميزي با مسواک زدن منظم روزانه و تميز کردن بين دندانها برطرف کرد .

خميردندانها و دهانشويه هاي حاوي فلورايد براي کمک به پيشگيري دندان توصيه مي شود . چنانچه در کنترل پلاک بالاي خط لثه و ژنژويت احتياج به کمک اضافي داشتيد ، دندانپزشک شما ممکن است استفاده از يک دهانشويه ضد ميکروبي مورد تأييد ADA را به عنوان روشي مؤثر علاوه بر روشي که به طور روزانه براي حفظ بهداشت دهان به کار مي بريد ، توصيه    مي کند .

 

رژيم غذايي متعادلي براي سلامت عمومي بدن خود داشته باشيد

از گروههاي غذايي اصلي – نان ها ، حبوبات و غلات ديگر ، ميوه ها ، سبزيجات ، گوشت ها ، گوشت پرندگان ، ماهي و معادل اينها ، شير ، پنير و ماست استفاده کنيد .  

اين غذاها پروتئين ها ، کربوهيدراتها ، چربي ها ، ويتامين ها ، مواد معدني و آب کافي مورد نياز بدن شما را فراهم مي آورند .

طبق برنامه اي منظم به دندانپزشک مراجعه کنيد .

پاک سازي حرفه اي دندانها براي جلوگيري از بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان ضروري است . دندانپزشک و بهداشتکار دهان و دندان شما تکنيک هاي مناسبي براي مسواک زدن به شما نشان داده ، پرسش هاي شما را پاسخ مي دهند و برنامه مناسبي براي معاينات عمومي به شما توصيه مي کنند .

شما با يادگيري علائم هشدار دهنده مي توانيد در مبارزه تان عليه بيماريهاي بافت هاي نرم اطراف دندان به دندانپزشکتان – و همينطور خودتان – کمک کنيد . در صورت مشاهده هر يک از علائم ذيل فورا" به دندانپزشک خود مراجعه کنيد :

·         لثه هايي که به آساني خونريزي مي کنند .

·         لثه هاي قرمز ، متورم يا دردناک

·         لثه هايي که از دندانها عقب نشيني کرده اند .

·         بيرون زدن چرک از بين دندانها و لثه ها هنگام فشار دادن لثه ها

·         بدبويي يا بدمزگي دائمي دهان

·         فاصله افتادن يا لق شدن دندانهاي دائمي

·         هر نوع تغيير در جفت شدن دندانهاي بالا و پايين هنگام گاز زدن

·         هر نوع تغيير در نشستن دندانهاي مصنوعي بر روي لثه

 

با اين همه ، ممکن است شما دچار بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان شويد و در عين حال هيچيک از اين علائم را نداشته باشيد . اکثر مردم با وجود ابتلا به بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان دردي احساس نمي کنند . به همين دليل معاينات عمومي منظم شامل بررسي امتحان بافت هاي اطراف دندان اهميت دارد .

 

تشخيص بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان 

دندانپزشکان با ويزيت هاي دندانپزشکي منظم مي توانند بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان را در مراحل اوليه ، قبل از صدمه غير قابل برگشت استخوان ها و دندانها تشخيص دهند . اين بيماريها پيشرونده بوده و در بدو امر علائم ناراحت کننده اي ايجاد نمي کنند تا در مورد وجود مشکل به شما هشدار دهند . با اين وجود ، درد در مراحل پيشرفته و يا در بيماريهاي با پيشرفت سريع ممکن است رخ دهد . بنابراين ، آنقدر صبر نکنيد که دندان درد به سراغتان بيايد .

دندانپزشک در طول معاينات عمومي ، لثه هاي شما را از نظر مشکلات بافت هاي اطراف دندان معاينه مي کند و با استفاده از وسيله اي به نام سوند پريودونتال وارسي مي کند که آيا بافت لثه اتصال خود را از دندان از دست داده يا نه و آيا شيار بين لثه ها و دندانها عميق شده است يا خير . عمق اين پاکتها را مي توان به کمک اين وسيله اندازه گيري کرد . دندانپزشک شما ممکن است نياز به گرفتن عکس راديوگرافي پيداکند تا ببيند آيا استخوانها تخريب شده اند يا خير .

در صورت تشخيص بيماري بافت هاي اطراف دندان ، دندانپزشک تان يا شخصا" برنامه درماني را شروع مي کند يا شما را به يک پريودنتيست ارجاع مي دهد . پريودنتيست کسي است که در تشخيص ، پيشگيري و درمان بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان تخصص دارد .

 

اشکال مختلف درمان التهاب بافت هاي اطراف دندان

شيوه درمان بيماريهاي بافت هاي اطراف دندان بستگي به نوع بيماري و پيشرفت آن دارد .

با اين همه ، جدا از برنامه درماني رعايت بهداشت روزانه دهان براي موفقيت هر نوع درمان بافت هاي اطراف دندان ضروري است .

نخستين قدم معمولا" يک پاکسازي کامل است که ممکن است شامل جرم گيري براي برداشتن پلاک ها و جرم زير خط لثه باشد . ريشه هاي دندان را نيز مي توان براي هموار کردن سطح ريشه ها پرداخت کرد تا بافت لثه مجاور دندانها ترميم گردد . در برخي موارد به هم جفت شدگي دندانها (Occlusion )   ممکن است احتياج به تنظيم کردن داشته باشد .

براي کمک به کنترل رشد باکتريهاي زير لثه که از خود سم توليد کرده و باعث التهاب بافت هاي اطراف دندان مي شوند ، استفاده از آنتي بيوتيکها يا شستشو با مواد ضدعفوني کننده توصيه مي شود .

در صورت پيدايش پاکتهاي عميق تر ( بيش از 4 تا 6 ميلي متر ) ممکن است به عمل جراحي احتياج شود . اين براي دندانپزشک يا بهداشتکار دهان و دندان مشکل است که پلاک و جرم را به طور کامل از پاکتهاي عميق پاک کند . بيماران به ندرت ممکن است بتوانند آنها را تميز و عاري از پلاک نگه دارند . باقي گذاردن پاکتها زمينه را براي ايجاد عفونت و تخريب استخوان فراهم مي کند .

در صورت عميق بودن پاکت ها و تخريب استخواني ممکن است به عمل جراحي فلاپ ( Flap Surgery)  ( حتياج شود تا دندانپزشک با دسترسي به ريشه دندانها بتواند جرم ، پلاک و بافت هاي بيمار را به طور کامل بردارد . در اين تکنيک لثه را از روي استخوان بلند کرده و سپس در محلي جديد يا در وضعيتي جديد از نو بخيه مي زنند تا تميز نگه داشتن آن راحت باشد .

 

عمل جراحي استخوان

اين عمل گاه در کنار جراحي فلاپ انجام مي گيرد . در جراحي استخوان مقداري از استخوان دور دندان را از نو شکل مي دهند . در مواردي خاص براي جايگزين کردن استخوان از دست رفته ممکن است از پيوند استخوان استفاده شود . ممکن است استفاده از بست ها ( Splints)  و وسايل ديگر براي ثابت کردن موقت دندان لق و يا پس از تکميل درمان پريودونتال ضرورت يابد .

اقدامات مؤثر ديگري نيز براي جايگزين کردن بافت لثه و استخوان تخريب شده در مراحل پيشرفته بيماري در دسترس مي باشد . اين اقدامات براي مشکلات ويژه بافت هاي اطراف دندان مورد استفاده قرار مي گيرند . با دندانپزشک خود درباره درمان هايي که براي شما مناسب ترند ، صحبت کنيد .


 

اقدامات نگه دارنده

در هر برنامه زماني براي بيماريهاي بافت اطراف دندان ، دندانپزشک شما بر اهميت برداشتن پلاک توسط مسواک زدن روزانه و پاکسازي بين دندانها تاکيد خواهد کرد .

رعايت بهداشت دهان براي جلوگيري از وخامت بيماريهاي  بافت اطراف دندان يا عود آن ضروري است . به علاوه ، دندانپزشک شما مايل است که شما به دنبال يک دوره درمان فعال ، در فواصل منظم براي ويزيت مراجعه کنيد تا اطمينان يابد که اولا" شما بهداشت دهان را رعايت کنيد يا خير ، ثانيا" هر نوع پلاک يا جرم را که احيانا" در اين فاصله تجمع پيدا کرده است بردارد و ثالثا" دهان شما را وارسي کند که مطمئن شود بيماري بافت اطراف دندان شما  تحت کنترل مي باشد .

                                                                          منبع:     http://www2.irib.ir/health/





ارسال به دوستان/ ارسال نظر این مطلب را در گوگل حمایت کنید Bookmark and Share

معرفی پزشک جراحی بینی   انواع بیماری   تصاویر عمل بینی   دانستنی های پزشکی   تازه های پزشکی   پرسش از پزشک    نظرات شما   ارتباط با ما
          Supported by Mina Esmaili  تهران،  چهارراه پاسداران،  خیابان کلاهدوز(دولت)،  حدفاصل اختیاریه و دیباجی، ساختمان پزشکان 450          @All rights reserved
تلفن:22594585 22583291   فکس:22594515
 Email: info@dr-ameri.com
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع آزاد است