بومادران ؛ علف هزار برگ /
بومادران گياهي است از تيره گلستارهايها (كاسنيان) از سرده? بومادرانها
(Achillea). بخش مورد استفاده آن سرشاخههاي گلدار گياه و عصاره روغني
حاصل از گل است.
نام لاتين اين گياه برگرفته از نام آشيل، قهرمان افسانهاي يونان است و
گفته ميشود در دوران نبردهاي تروآ (حدود 1200 سال قبل از ميلاد) از
بومادران براي درمان زخم و جلوگيري از خونريزي و عفونت استفاده ميشد.
اين گياه در دوره ساكسونها براي دفع چشم بد به كار مي رفت و نيز در
مراسم سحر و جادو هم از آن استفاده ميشد ، نام مرسوم آن يعني ' خون دماغ'
كاربرد سنتي بند آورنده خونريزي آن را بيان ميكند.
*** ويژگيهاي گياهشناسي
گياهي است پايا، به ارتفاع 20 تا 90 سانتيمتر و حتي بيشتر كه برگهايي
بدون دمبرگ، دراز و پوشيده از كرك دارد كه داراي بريدگيهاي زياد و باريكي
است.
گلهاي سفيد رنگ آن در قسمت انتهايي ساقه قرار گرفتهاند ، همه قسمتهاي گياه داراي بوي نافذ و تلخ مزه است.
بومادران گونه millefolium داراي گلهاي سفيد رنگ است ولي گونه
santolina از نظر اندازه، گياهي كوچك تر و داراي گلهايي به رنگ زرد با
بويي معطر و نافذ است.
گرد بومادران به رنگ سبز روشن با بوي معطر و مخصوص و طعم تلخ بوده و در
زير ميكروسكوپ شامل قسمتهاي ، تارهاي غيرترشحي كه اختصاصي است، بخشي از
فيبرهاي ساقه، بخشي از گلبرگ با پارانشيم كنگرهاي، بخشي از ميله پرچم و
دانه گرده به شكل كروي و خاردار است.
*** محل رويش و زمان جمع آوري
بومادران علف هرز مزارع است و به صورت خودرو در دشتها و كنار جادهها و
نواحي كوهستاني اروپا و در مناطقي از شمال ايران و ارتفاعات البرز
ميرويد.
زمان گلدهي گياه از اواخر ارديبهشت تا پايان تيرماه و بهترين زمان
برداشت نيمه اول تيرماه است، بومادران در گويش شمال خراسان و آذربايجان'
ساريگل ' نام دارد.
*** فرآوردهها
فرآورده هاي موجود از اين گياه به صورت كپسول، عصاره، پودر، چاي،
تنتور، لوسيون، baths دارويي موجود در بازار، يكي از اجزاي متشكله پودر
شيرينوش و از اجزاي دهانشويه پرسيكا است.
*** خواص درماني
درمان مشكلات سيستم تنفسي، ضد حساسيت، قابض مخاط ، ضد احتقان، خلط آور،
ضد التهاب و ضد اسپاسم، مرطوب كننده پوست، پاك كننده آرايشي، ضد شوره سر،
محرك رشد مو، التيام دهنده موضعي و كاربرد در ساخت شامپوها.
برگ: محرك انعقاد خون، التيام دهنده زخم و جراحات ، جويدن برگ تازه آن براي دندان درد توصيه ميشود.
همچنين درمان مشكلات سيستم گوارشي ، آرام بخش دردهاي معدي ، محرك
گوارشي، مقوي معده، ضد نفخ، ملين، صفرا آور، برطرف كننده بي اشتهايي ، رفع
كننده بواسير، درمان مشكلات سيستم ادراري - تناسلي ، ضد عفوني كننده مجاري
ادراري، ادرار آور، قاعده آور، منظم كننده قاعدگي ، كاهش دهنده خونروي
ماهيانه و كاهش درد، درمان مشكلات سيستم قلبي - عروقي ، محرك گردش خون، شل
كننده عروق محيطي، كاهنده پر فشاري خون، ضد ترومبوز مغزي و شرياني، تقويت
كننده رگ هاي واريسي، معرق و تب بر، ضد ويروس، ضد باكتري، ضد كرم، پشه كش،
حشره كش ، شستشو دهنده و ضد عفوني كننده، درمان اگزما و ساير مشكلات
پوستي، ضد درد و مسكن از ديگر خواص اين گياه است.
*** تركيب با گياهان دارويي ديگر
بذر كرفس: افزايش دفع اسيد اوريك و درمان نقرس ، آقطي و نعناع: مفيد براي سرماخوردگي و آنفولانزا ،
زيژفول يا بداغ برفي: درمان فشار خون بالا ، افشره? دم اسب و بارهنگ نيزهاي: درمان شكنندگي مويرگها ،
سپرك و دم شير : درمان PMS و قاعدگي دردناك .
*** طريقه و مقدار مصرف
4-2 گرم از سرشاخههاي گلدار را با حدود يك ليوان آب به مدت 10 دقيقه
جوشانده و صاف كرده و پس از سرد شدن، يك تا سه بار در روز ميل شود (با نبات
يا عسل).
*** عوارض جانبي
بومادران جزو گياهان با حداقل عوارض جانبي است و در دوز مصرفي سر
شاخههاي گلدار به صورت دم كرده، عوارض جانبي آن نادر است ولي با اين حال
عوارضي همچون خواب آلودگي ، سداسيون، تهوع ، استفراغ ، بي اشتهايي ، حساسيت
به نور (مصرف دراز مدت)، درماتيت تماسي (به احتمال قوي در اثر گوايانوليد
پراكسيدها از جمله آلفا- پروكسي آشي فوليد) را به آن نسبت داده اند.
*** موارد احتياط و منع مصرف
حاملگي (محرك انقباض رحم است)، شيردهي، كودكان زير دو سال، حساسيت به
بومادران و ساير اعضاي خانواده? Compositae از مصرف اين دارو در ناحيه?
اطراف و داخل چشم خودداري شود.
| Share | X |
|
Google Reader |
|
Facebook |
|
Stumble Upon |
|
Twitter |
|
Delicious |
|
Digg |
|
Cloob |
|
مقاله بعدی
مقاله قبلی
درصورت تمایل به ارسال این مطلب به بیش از یک نفر آدرس ایمیلها را با کاما از یکدیگر جدا نمایید.