فارسی    العربی    English
          لینکستان سایت دکتر عامری    نقشه سایت دکتر عامری     نقشه سایت دکتر عامری تماس با دکتر عامری نقشه سایت دکتر عامری صفحه اصلی دکتر عامری

جداشدگی (پارگی) پرده شبکیه/


جداشدگی (پارگی) پرده شبکیه چشم

شبکیه یک بافت عصبی حساس به نور است که به صورت یک لایه نازک در داخل بخش خلفی کره چشم قرار گرفته است و نور را به پیام های عصبی تبدیل کرده به مغز می فرستد. بنابراین شبکیه یک نقش کلیدی در فرایند بینایی دارد.
پرده شبکیه بیشتر اکسیژن و مواد مصرفی خود را از یک لایه عروقی به نام مشیمیه (کوروئید) دریافت می کند که دور تا دور شبکیه را احاطه کرده است. هر گاه ارتباط شبکیه با مشیمیه زیرین قطع شود به دلیل کمبود اکسیژن و مواد غذایی ابتدا شبکیه کارکرد خود را از دست می دهد و فرد دچار مشکل بینایی می شود، به علاوه اگر این وضعیت طول بکشد بافت های شبکیه به تدریج می میرند یا اصطلاحاً دچار نکروز می شوند که یک وضعیت غیر قابل برگشت است.

به همین دلیل جدا شدگی پرده شبکیه یک اورژانس چشم پزشکی تلقی می گردد.
جدا شدگی پرده شبکیه به سه شکل اتفاق می افتد:

۱- نوع اول که بسیار شایع تر از بقیه انواع است، در اثر ایجاد سوراخ در شبکیه پدید می آید، به این صورت که پس از ایجاد سوراخ در شبکیه، زجاجیه (مایع داخل چشم) که حالت آبکی پیدا کرده از راه سوراخ به پشت شبکیه نفوذ می کند و آن را از لایه های خارجی تر جدا می کند. اکثرا این سوراخ به دنبال جدا شدن مایع سفت زجاجیه از پرده شبکیه ایجاد می شود. یکی از علائم شایع در مراحل اولیه مگس پران و جرقه است.

۲- نوع دوم که جدا شدگی کششی (tractional detachment) نام دارد وقتی اتفاق می افتد که رشته های زجاجیه یا بافت های غیر طبیعی از سمت داخل شبکیه را تحت کشش قرار دهند و آن را از روی بافت های زیرین بلند کنند. این حالت بیشتر در افراد دیابتی اتفاق می افتد.

۳- نوع سوم جدا شدگی شبکیه که چندان شایع نیست در اثر تراوش یا ترشح غیر طبیعی مایع در حد فاصل شبکیه و بافت های زیرین اتفاق می افتد. این حالت معمولاً ناشی از التهاب، خونریزی یا توده های غیر طبیعی داخل چشم است و به ندرت بصورت خود به خودی اتفاق می افتد.

افراد با ریسک بالا جهت جدا شدگی شبکیه شامل سن بالا، نزدیک بینی با شماره بالا، سابقه خانوادگی جدا شدگی شبکیه، دیابت، ضربه به چشم و بیماری های التهابی وتومور می باشد.

علائم

دیدن جرقه های نور در میدان بینایی (به ویژه اگر بخشی از شبکیه تحت کشش باشد احتمال بروز این علامت بیشتر است)
دیدن اجسام شناور در جلوی چشم که ممکن است به صورت مگس پران، لکه های تاریک یا تار عنکبوت دیده شود.
تغییر شکل و کج و معوج شدن اشیاء مثل وقتی که فرد از پشت یک شیشه موجدار به چیزی نگاه می کند.
احساس وجود پرده یا سایه در جلوی چشم
کاهش دید ناگهانی
باید توجه داشت که جدا شدگی پرده شبکیه باعث درد یا قرمزی چشم نمی شود و در مراحل ابتدایی هیچ تغییری در ظاهر چشم ایجاد نمی کند. بنابراین در صورت بروز هر یک از مشکلات فوق در اسرع وقت به چشم پزشک مراجعه کنید.

تشخیص
تشخیص توسط چشم پزشک با معاینه شبکیه، انجام می پذیرد. برای این منظور معمولاً لازم است مردمک با قطره های مخصوص باز شود و شبکیه با یک وسیله مخصوص به نام افتالموسکوپ بررسی شود. پزشک در این معاینه با بررسی محل و اندازه و نوع جدا شدگی شبکیه در مورد روش درمانی مناسب تصمیم گیری می کند.
در موارد نادری که مثلاً به علت خونریزی، دیدن شبکیه با دستگاه افتالموسکوپ مقدور نباشد سونوگرافی چشم می تواند اطلاعات مفیدی در مورد وسعت، محل و گاهی علت جدا شدگی شبکیه در اختیار پزشک قرار دهد.

درمان
تنها درمان مؤثر برای جدا شدگی شبکیه، جراحی است. جدا شدگی شبکیه به هیچ وجه خود به خود و یا با مصرف دارو بهبود نمی یابد و باید جراحی هرچه سریع تر انجام شود. نوع جراحی مناسب بر اساس محل، اندازه، نوع و شدت جدا شدگی شبکیه تعیین می شود.

دو اصل اساسی در درمان جدا شدگی شبکیه عبارتند از:
۱- بستن سوراخ ها
۲- نزدیک کردن شبکیه به لایه های زیرین و دیواره خارجی چشم، بطوریکه شبکیه بتواند سر جای خود بچسبد.
بر این اساس روش های درمانی مختلفی وجود دارد:

چسباندن شبکیه با استفاده از لیزر یا انجماد (Laser Retinopexy) :

در این روش دور تا دور سوراخ لیزر یا منجمد می شود تا سوراخ بسته شود. این روش فقط برای بستن سوراخ است.
چسباندن شبکیه با استفاده از گاز (Pneumatic Retinopexy) : برای بعضی از انواع جدا شدگی شبکیه موثر است.
باکل اسکلر (Scleral buckle) :

این روش، شایع ترین روش درمان جدا شدگی پرده شبکیه است. در این روش یک باکل ( یک اسفنج یا نوار سیلیکونی نرم) با بخیه به اسکلرا ( صلبیه یا همان سفیدی چشم) دوخته می شود و مثل یک کمربند تنگ دیواره خارجی را به سمت داخل فشار می دهد و آن را به شبکیه کنده شده نزدیک می کند تا شبکیه فرصت کند در جای خود بچسبد.

در صورتی که مایع زیادی در پشت شبکیه جمع شده باشد در حین جراحی این مایع تخلیه می شود تا شبکیه سریعتر به دیواره خارجی چشم بچسبد. به علاوه در حین عمل لبه سوراخ های شبکیه نیز با استفاده از لیزر یا قلم کرایوتراپی بسته می شود.
باکل اسکلرا به صورت دائمی در جای خود باقی می ماند و نیازی به خارج کردن ندارد ( مگر آنکه مشکل خاصی ایجاد کند). باکل از بیرون دیده نمی شود و تغییر بارزی در ظاهر چشم ایجاد نمی کند امابه خاطر ایجاد فشار و تغییر شکل کره چشم می تواند باعث نزدیک بینی شود.
ویترکتومی (Vitrectomy) :

در موارد شدید، پیشرفته و عارضه دار جدا شدگی شبکیه از روش های فوق نمی توان جهت درمان استفاده کرد. روش ویترکتومی جراح را قادر می کند که به طور مستقیم طی عمل جراحی وارد چشم شود.

مایع داخل چشم (زجاجیه) را بر دارد، سوراخ شبکیه را ببندد و سپس با تزریق مواد خاصی داخل چشم سبب چسبیدن شبکیه گردد.
نتیجه جراحی
نتیجه جراحی چسباندن شبکیه به دو عامل مهم بستگی دارد:
۱- طول مدت زمانیکه شبکیه از جای خود کنده شده بوده است.
۲- وضعیت مرکز بینایی (ماکولا)
ماکولا یا مرکز بینایی بخش مرکزی شبکیه است که مسئول دید دقیق مستقیم است. در صورتیکه قبل از عمل ماکولا از جای خود کنده نشده باشد نتیجه عمل نسبتاً خوب است، اما در صورتیکه ماکولا از جای خود کنده شده باشد بیمار پس از عمل دید ضعیفی خواهد داشت.
نتیجه بهتر موقعی حاصل می شود که عمل جراحی خیلی زود پس از اتفاق افتادن جدا شدگی شبکیه انجام پذیرد.
همانطور که گفته شد وضعیت دید پس از عمل به وضعیت ماکولا و مدت زمانیکه شبکیه از جای خود جدا شده بوده بستگی دارد. بطور کلی هرچه جداشدگی پرده شبکیه کوچکتر و از مرکز شبکیه دورتر باشد نتیجه جراحی بهتر و هر جه جدا شدگی بزرگتر و به مرکز شبکیه نزدیک تر باشد نتیجه بدتر خواهد بود.

پیشگیری
در صورت بروز هر گونه علامت؛ احساس وجود پرده یا سایه در جلوی چشم، دیدن جرقه های نوری، بروز مگس پران جدید و یا افزایش تعداد مگس پران (اجسام شناور در جلوی چشم)، دیدن شبکه های تور مانند در جلوی چشم، هر نوع کاهش دید ناگهانی سریعا جهت بررسی بیشتر به چشم پزشک مراجعه نمائید.

منبع : سایت پزشکان بدون مرز




ارسال به دوستان/ ارسال نظر این مطلب را در گوگل حمایت کنید Bookmark and Share

معرفی پزشک جراحی بینی   انواع بیماری   تصاویر عمل بینی   دانستنی های پزشکی   تازه های پزشکی   پرسش از پزشک    نظرات بیماران  
          Supported by Mina Esmaili  تهران،  چهارراه پاسداران،  خیابان کلاهدوز(دولت)،  حدفاصل اختیاریه و دیباجی، ساختمان پزشکان 450          @All rights reserved
تلفن:22594585 22583291   فکس:22594515
 Email: info@dr-ameri.com
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع آزاد است